N-METİL-2-PİROLİDON (NMP)
GENEL BİLGİLER
Kimyasal Adı N-Metil-2-pirolidon (N-Methyl-2-pyrrolidone)
Kimyasal Formülü C₅H₉NO
Molekül Ağırlığı 99.13 g/mol
CAS Numarası 872-50-4
Erime Noktası −24 °C
Kaynama Noktası 202 °C
DİĞER İSİMLERİ
• NMP
• N-Methyl-2-pyrrolidone
• 1-Methyl-2-pyrrolidone
• 1-Methylpyrrolidin-2-one
• N-Methylpyrrolidone
• 1-Methyl-2-pyrrolidinone
NASIL ÜRETİLİR
N-Metil-2-pirolidon (NMP), endüstriyel
ölçekte en yaygın olarak γ-bütirolakton (GBL) ile metilamin (CH₃NH₂)
reaksiyonundan üretilir.
• γ-Bütirolakton
ve metilamin belirli oranlarda reaktöre beslenir.
• Reaksiyon
genellikle 250–350 °C sıcaklık ve 5–20 bar basınç altında gerçekleştirilir.
• Halkalaşma
(siklizasyon) ve metilasyon aynı süreçte gerçekleşerek NMP oluşur.
• Oluşan
ham ürün vakum altında damıtılarak saflaştırılır.
• Son
ürünün saflığı genellikle %99,5–99,9 seviyesine çıkarılır.
Alternatif Üretim Yöntemleri
2-Pirolidonun Metilasyonu
• 2-Pirolidon,
metil iyodür veya dimetil sülfat gibi metilleyici ajanlarla reaksiyona sokulur.
• Günümüzde
toksisite ve maliyet nedeniyle sınırlı olarak tercih edilir.
Katalitik Sürekli Prosesler
• Modern
tesislerde sürekli akışlı reaktörler kullanılır.
• Enerji
tüketimi düşüktür.
• Yüksek
verim (%95'in üzerinde) elde edilir.
FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
• Yoğunluğu
(20 °C) yaklaşık 1.03 g/cm³
• Parlama
noktası yaklaşık 91 °C (kapalı kap)
• Renksiz
veya açık sarı berrak sıvı şeklinde görünür.
• Hafif
amin benzeri bir kokuya sahiptir.
• Viskozite
(25 °C) yaklaşık 1.65–1.70 mPa·s
• Suda
tamamen çözünebilir.
• Alkol,
keton, ester, eter, aromatik hidrokarbon ve klorlu çözücülerle tamamen
karışabilir.
• Polar
aprotik bir çözücüdür.
• Çok
yüksek çözücülük gücüne sahiptir.
• Geniş
bir organik ve inorganik madde yelpazesini çözebilir.
• Yüksek
kaynama noktası nedeniyle yüksek sıcaklıklı proseslerde kullanılabilir.
• Kimyasal
olarak kararlı olup normal depolama koşullarında kolay bozunmaz.
• Düşük
uçuculuğa sahiptir; bu nedenle buharlaşma hızı birçok organik çözücüye göre
düşüktür.
• Zayıf
bazik karakter gösterir.
• Higroskopiktir,
havadan nem çekebilir.
• Güçlü
oksitleyicilerle temasından kaçınılmalıdır.
• Kuvvetli
asit ve bazlarla yüksek sıcaklıklarda reaksiyona girebilir.
• Çoğu
metal için korozif değildir; paslanmaz çelik ekipmanlarla uyumludur.
KULLANIM ALANLARI
• Petrokimya
endüstrisinde N-Metil-2-Pirolidon (NMP), aromatik hidrokarbonların
ekstraksiyonunda yaygın olarak kullanılan seçici bir çözücüdür. Benzen, toluen
ve ksilen (btx) gibi aromatik bileşiklerin ayrıştırılmasında yüksek verim
sağlar. Ayrıca bütadien geri kazanımı, gaz saflaştırma işlemleri, yağlama yağı
rafinasyonu ve çeşitli petrokimyasal proseslerde çözücü olarak
kullanılmaktadır.
• Boya
ve kaplama sanayinde NMP; endüstriyel boyalar, vernikler, kaplama sistemleri ve
baskı mürekkeplerinin üretiminde çözücü olarak görev yapar. Reçinelerin
çözünmesini kolaylaştırır, film oluşumunu iyileştirir ve boya sökücü
formülasyonlarında etkin bir bileşen olarak kullanılır.
• Polimer
ve plastik endüstrisinde polimer üretiminde önemli bir proses çözücüsüdür.
Poliüretan, poliamid, poliakrilonitril (PAN) ve çeşitli mühendislik
plastiklerinin üretiminde kullanılır. Ayrıca membran üretimi ve polimer sentez
reaksiyonlarında tercih edilen çözücülerden biridir.
• Elektronik
sanayinde elektronik sektöründe baskılı devre kartlarının (PCB) temizlenmesi,
yarı iletken üretimi, mikroelektronik uygulamaları ve fotoresist giderme
işlemlerinde kullanılmaktadır. Hassas elektronik bileşenlerin temizlenmesinde
yüksek performans sağlar.
• Lityum-iyon
pil üretiminde NMP'nin en önemli kullanım alanlarından biri lityum-iyon pil
üretimidir. Özellikle PVDF (poliviniliden florür) bağlayıcısının çözülmesinde
kullanılarak elektrot kaplama çamurunun hazırlanmasını sağlar. Katot kaplama
proseslerinde standart çözücü olarak tercih edilmektedir.
• İlaç
sanayinde farmasötik üretimde reaksiyon çözücüsü olarak görev yapar. Organik
sentezler, kristalizasyon işlemleri ve aktif farmasötik bileşenlerin (API)
üretiminde kullanılmaktadır.
• Tarım
kimyasallarında herbisit, insektisit ve fungisit üretiminde çözücü ve
formülasyon bileşeni olarak kullanılmaktadır. Etkin maddelerin homojen şekilde
dağılmasını sağlar.
• Endüstriyel
temizlikte metal yüzey temizleyicileri, yağ çözücüler, karbon kalıntısı
gidericiler ve ağır kir temizleyici ürünlerde etkin çözücü olarak görev
yapmaktadır.
• Yapıştırıcı
ve mastik üretiminde poliüretan, epoksi ve silikon esaslı yapıştırıcıların
üretiminde viskoziteyi düzenleyen ve hammaddelerin çözünmesini sağlayan çözücü
olarak kullanılmaktadır.
• Tekstil
sanayinde sentetik lif üretiminde ve polimer çözündürme işlemlerinde
kullanılmaktadır. Elyaf üretim proseslerinde yüksek çözücü gücü nedeniyle
tercih edilir.
• Kimya
endüstrisinde organik sentez reaksiyonlarında reaksiyon ortamı olarak
kullanılmasının yanı sıra özel kimyasalların ve çeşitli kimyasal ara ürünlerin
üretiminde de önemli bir çözücüdür.
• Ayrıca,
reçine üretiminde, seramik sanayinde, kompozit malzeme üretiminde, baskı
mürekkebi üretiminde, laboratuvar çözücüsü olarak ve özel kimyasalların
üretiminde kullanılmaktadır.
DEPOLAMA
N-Metil-2-pirolidon, serin, kuru ve
iyi havalandırılan depolarda muhafaza edilmelidir. Doğrudan güneş ışığına maruz
bırakılmamalı, ısı kaynaklarından ve açık alevden uzak tutulmalıdır. Tavsiye
edilen depolama sıcaklığı 5–30 °C arasındadır.
Kaplar kullanılmadığı zaman sıkıca
kapalı tutulmalıdır. NMP higroskopik (nem çekici) bir madde olduğundan, hava
ile temasının en aza indirilmesi ürün kalitesinin korunması açısından
önemlidir.
NMP aşağıdaki kimyasallarla aynı depoda
veya yakın temas halinde bulundurulmamalıdır.
• Güçlü
oksitleyici maddeler
• Kuvvetli
asitler
• Kuvvetli
bazlar
• Asit
klorürleri
• Güçlü
indirgen maddeler
• Reaktif
metal hidrürleri
Depolama alanlarında yeterli
havalandırma sağlanmalı, dökülmelere karşı ikincil koruma sistemleri
bulundurulmalıdır.
N-METİL-2-PİROLİDON (NMP) SATIŞI
ASR Kimya olarak, İstanbul, İzmir,
Bursa, Ankara, Kocaeli, Adapazarı, Sakarya, Tekirdağ, Edirne, Çanakkale, Muğla,
Gaziantep, Kahramanmaraş, Adana, Mersin, Hatay, Konya, Kütahya, Kayseri,
Samsun, Trabzon, Eskişehir, Yalova ve Rize gibi Türkiye’nin doğudan batıya,
kuzeyden güneye her iline NMP toptan satışını yapmaktayız.
NMP nedir, NMP nereden alınır, NMP
nerede satılır, NMP fiyatı, NMP toptan fiyatı, NMP satışı, NMP toptan satışı,
NMP nereden tedarik edilir gibi tüm soruların cevaplarını ASR Kimyadan
bulabilirsiniz.